Herb Sulima

Herb Sulima
  • Herb Sulima

    Inšyja nazvy: SULIMITA, SOLIMA, OPORÓW, SLOMFF
    Bajavy klič: SULIMA!
    Najraniejšaje ŭzhadvańnie: 1397 h.

  • Błazon
  • Historyja
  • Prarodzičy
  • Karystalniki

Apisańnie herba

Svlima. Que aquilam nigram, cuius pedes et extremas partes corporis tres lapides quadri, proporcionaliter distincti, tegunt, in campo rubeo defert.

Jan Długosz, "Insignia seu clenodia regni Poloniae", nr 115, s. 70

Sulima. Jaki [herb] arła čornaha, jakoha nohi j nižniaja častka cieła tryma kamianiami čatyrochkutnymi, praparcyjna raskładzienymi, zasłanionyja, ŭ poli čyrvonym vyjaŭlaje.

Z polskaha pierakłada Danuty Szop.


Herba taho tarča ŭ šyryniu na dźvie častki padzielenaja, na vierchnim nadziele paŭ-arła čornaha ŭ žoŭtym poli, z kryłami razhornutymi, z pysaj uleva tarčy paviernutaj; u ispodzie ža try kamiani ŭ čyrvonym poli. Na pryłbicy z karony paŭ-arła čornaha takoha, jak na tarčy.

Niesiecki K., Herbarz Polski, VIII, s. 562-565


(...) u poli čyrvonym pad vierchnim srebnym, u jakim arlania čornaje vyskokvaje, try kamiani załatyja ŭ roskid. Pryłbica z labrami z pakryćciom z pravaha boku srebnym ź levaha čyrvonym, a padbiŭkaj mabyć čornaj. Klajnod: arlania čornaje, što vyskokvaje.

Józef Szymański, Herbarz, s. 263


Tarča padzielana na čatyry častki, u vierchniaj pravaj - dźvie pałasy, u vierchniaj levaj - paŭ-arła, a pad im try ružy; u nižniaj levaj - taki samy aroł, u nižniaj pravaj - paŭtareńnie dźvuch pałosaŭ. Na pryłbicy z karony - aroł biaz noh i cieła, nad hałavoj jakoha dźvie skryžavanyja siakiery.

Manuskrypt ab Familijach Pruskich.


Na tarčy, tarča małaja, nibyta ŭ trochkutnik układzienaja, na toj paŭ-arła vidać čornaha, u poli załatym, z kryłami razhornutymi, z pysaj uleva tarčy paviarnutaj, na ispodzie tarčy try kamiani, u poli čyrvonym, na pryłbicy z karony paŭ-arła čornaha takoha, jak na tarčy vidać.

Vyvod Familii UU Łyczkowskich, 1802. Nacyjanalny histaryčny archiŭ Respubliki Biełaruś

Historyja herba

Hety herb u 935 hodzie trapiŭ u Polšču z Niamieččyny ad znakamitych hrafoŭ Solmskich [Solms], vaładaroŭ Braunfelsa [Braunfels], Mintzenberga [Mintzenberg] i Sonnenwalda [Sonnenwald], i dzie jon, pavodle Manuskrypta ab Familijach Pruskich, nazyvaŭsia Slomff.

А. Лакіеръ "Русская геральдика". Книга I, СанктПетербургъ, 1855

Prarodzičy Domu Sulima

Pasla śmierci kniazia Balasłava Śvidnickaha [Bolesław Swidnicki], Jan Romka, biskup vrocłaŭski [Wrocław], "za ruplivaść i ščyraść" byŭ pryznačan apiakunom jahonych dźvuch niepaŭnahadovych synoŭ, kniazia vrocłaŭskaha Henry V i kniazia legnickaha [Legnica]. Adnak, jon byŭ zanadta ščodry i značna pamieńšyŭ spadčynu chłapcoŭ, zmarnavaŭšy 60 000 gryŭnaŭ, z-za jakich, paźniej, u jaho ŭźnikli prablemy z kniaziami j byłymi ŭładarami. Jon zajmaŭ biskupski prastoł u Vrocłavie z 1292 pa 1302 hod.

Asobnyja pradstaŭniki Domu Sulima prypisvali da svaich imionaŭ dadatak "z Plešava" [Pleszów]. Adnym siarod ich byŭ Ibram z Plešava, u 1398 h. kaštalan Zavichosta [Zawichost], dzie jon i pastaviŭ svoj podpis na hramacie karala Jagiełło, jakaja była dadziena horadu Lublinu. Byŭ taksama j Stanisłaŭ z Plešava Sulimčyk (Stanisław z Pleszowa Sulimczyk), jaki siarod insych uźniaŭ svaje štandary ŭ Budzie [Buda] u 1443 h.

Zaviša Čorny [Zawisza Czarny], hetak nazyvany za koler svajho pancyra, čałaviek vydatnych jakaściaŭ, vajar i dyplamat, supravadžaŭ pasolstva karala Ŭładysłava Jagajły(Władysław Jagiełło) da imperatara Sigismunda z nahody karaleŭskaha šlubu z Agacyjaj [Agacya], udavoj karala Bahemii Vacłava [Vaclav]. Čas misyi supaŭ z naniasieńniem tabarytami sakrušalnaj parazy Sigismundu, jaki źbieh z Bahemii. Zawiszu pałanili. Vyzvalili ŭ 1424 h. Jon haścinna prymaŭ vialikich manarchaŭ, jakija sabralisia ŭ piatnicu ŭ Krakavie [Kraków] z nahody karanavańnia karalevy Jadvigi [Jadwiga] i byŭ ščodrym na padarunki.

Ražnoŭ na Dunajcy. Ruiny radavoha zamku Zawiszy Czornaha. Halicyja. Akvarel N.Ordy. ХІХ st. U 1428 h. Zaviša, na hety čas starosta śpisoŭski [Spisz], ačolivaŭ armiju taho samaha imperatara Sigismunda, kali toj, prycisnuty vorahami da raki, uvieś pierapužany, adbivajučysia ad tureckich miečaŭ, pierabraŭsia z bolšaściu vojska na supraćlehły bierah Dunaja. Pakinutym z-za niedachopu srodkaŭ pierapravy pareštkam armii imperatara pahancy ŭčynili sapraŭdnaju raźniu. Sigismund, vysoka caniŭšy zasłuhi Zawiszy, pasłaŭ za im łodku, zahadaŭšy jamu ratavać svajo žyćcio. Ale Zaviša, jak čałaviek rycarskich vartaściaŭ, paličyŭ nieprymalnym pakidac svoj post ci kidac kavaleryju, addziakavaŭ imperatara za jaho prychilnaść i addaŭ pieravahu na karyść hieraičnaje śmierci zamiest pazbaŭleńnia siabie hodnaści, ispužaŭšysia voraha. Uskočyŭ na kania z dzidaj u ruce i razam tolki ź dźvuma piachotnikami kinuŭsia zmahacca z turkami. Jon mužna biŭsia, ale byŭ uziaty ŭ koła pierasiahalnaj kolkaściu voraha i zachopleny tymi. Jaho abiazhałoŭlenaje cieła było prydadziena ziamli žycharami Rascii [Rascja].

Długaš (Długosz) zmiaščaje ŭ svaich Epitafijach vierš kanonika krakaŭskaha Adama Swinki, pryśviečany Zavišy. Z jaho vynikaje, što Zaviša byŭ pabrany šlubam z Barbaraj, plamieńnicaj biskupa krakaŭskaha Piatra Višy (Piotr Wisz), i što taja nia vytrymała hora straty muža j skanała, pakinuŭ ad jaho dźvuch synoŭ, Marcina i Stanisłava z Ražnova [Rożnów], jaki zahinuŭ razam z karalom Uładysłavam pad Varnaj. Heta pa słovach Długaša i Kromera, ale Leunclavius u Tureckich Chronikach nazyvaje adnaho z synoŭ Michałam i piša, što toj mužna biŭsia ŭ sutyčcy pad Varnaj u 1444 h. "Karol Vuhorščyny zmahaŭsia pa adnu ruku, pa inšaju - Michał, viadomy jak Čorny (Czarny), jany atakavali addzieły Murada z takoj mocaj, što vymusili vorahaŭ šukać ratunku."

Mahilny pomnik Barbary z Ražnova. Tarnoŭ "Barbara de Ražnoŭ [Rożnów] unučka syna božaha Zavišy Čornaha samaha vybitnaha rycara ŭ chryścijanskim śviecie žonka Jana (Joannes) z Tarnova [Tarnów] kaštalana krakaŭskaha [Kraków]. Žyła 70 hod. Skanała ŭ 1517 h." abviaščaje nadpis na mahilnym pomniku ŭ Tarnovie; jaje syn Jan Tarnoŭski Tarnowski byŭ Vialikim Hetmanam Karonnym (1527-1561 h.h.).

Šerah pradstaŭnikoŭ familijaŭ kłanu pazyčyli sabie najmieńnie herbu, niekalki z ich atrymali raspaŭsiud u Padolli, dzie apošniaja spadčyńnica zaviaščała majontak u Kamiancy-Padolskim siostram Śv. Daminika. Anna pabrałasia šlubam z Chadaroŭskim (Chodorowski). Inšyja Sulimy asialilisia na Sandamirščynie [Sandomierz], z jakich Ježy Sulima Čorny (Jerzy Sulima Czarny) padpisaŭ elekcyju Ŭładysłava IV. Paśla śmierci ŭ 1306 h. Barysłava (Borysław), archibiskupa gnieźnienskaha [Gniezno], u jakaści jahonaha pierajemnika na hetuju pasadu Papa pryznačyŭ Januša (Janusz), archidyjakana gnieźnienskaha, jaki ŭ toj čas znachodziŭsia razam z Barysłavam (Borysław) u Avinionie [Avignon]; pavodle Długaša, jon naležyŭ da kłanu Sulima. Damalevič (Damalewicz) ža ŭ Letapisach Gnieznienskaha Archibiskupctva ŭvohule nie zhadvaje jaho z taho, što ŭ toj hod hety prastoł zajmaŭ Jakub Svinka (Jakób Swinka).

Stefan Sulima byŭ vasałam na Dymiry. Braty Seweryn i Teodor byli vasałami, Seweryn - na Kazarach (Kozary) i Teodor - na Julce i Bereskach; jany dy ichny stryječny brat Stefan, vasał na Cybeli, mieli pryvilej na šlachoctva, adnaŭlonny ŭ 1659 h. kanstytucyjnym aktam.

Pavodle prac Akolskaha, Bielskaha, Damaleviča, Długaša, Kromera.

Karystalniki herbam

Arczyński, Bartoszewski, Baytel, Bodywił, Borkowski, Botwit, Bratoszewski, Brzośniewski, Buchler, Budwił, Budzisławski, Cellari, Chabinowski, Charbinowski, Chawłowski, Chodowski, Chrzczonowski, Czarnokruk, Czarny, Dawilowicz, Dawiłowicz, Dejm, Dejma, Deyma, Dzierzański, Dzierżański, Fabisiewicz, Farurej, Gajewski, Gamrat, Garbolewski, Garbowski, Gocłowski, Godwadowski, Gomulicki, Gosłubski, Goślubski, Gottowt, Gotund, Gotundowicz, Gotuntowicz, Gralewski, Grocholiński, Gryźżewski, Gryżewski, Hamszej, Henszel, Holstein, Hrycałowicz, Jacimirski, Jacuński, Jacymierski, Jacymirski, Jaryczewski, Jaryczowski, Jaśkiewicz, Kamiński, Kielecki, Kiernowski, Kilarski, Kilewski, Kiliński, Konoplicki, Konracki, Konrade de, Konrady, Kot, Kropiński, Kusczyna, Leski, Lipstowski, Ławecki, Łazarew, Łyczko, Łyczkowski, Mazowita, Mentoński, Miedzianowski, Miloński, Miłoński, Miłowski, Mormuzowski, Muszkat, Niemętowski, Obidowski, Ogrodzieński, Ogrodziński, Oporowski, Opporowski, Opulski, Oziembłowski, Oziębłowski, Pągowski, Pęgowski, Pieczymucha, Piepol, Pipa, Pleszewski, Popiel, Przejuski, Przejuszyn, Przeuski, Przyborowski, Przybyłowicz, Przygodziński, Przyłoski, Przyłuski, Radziwiłłowicz, Radziwiłowicz, Radziwonowicz, Rogaczewski, Rokoszek, Romka, Ryczgorski, Rymidowicz, Samojłowicz, Samujło, Sawicz, Służowski, Srobski, Strawiński, Stromski, Strumski, Strzeż, Suligowski, Sulikowski, Sulima, Sulkowski, Sułkowski, Szajowski, Szantyc, Szantyr, Szawłowski, Szklarzewski, Szrobski, Szropski, Szrzobski, Szulczewski, Trzciński, Ulanowicz, Ulanowski, Ullanowicz, Ułanowicz, Ułanowski, Usakowski, Uziembło, Uziębło, Wąsowicz, Wierszowt, Włodek, Włodkowicz, Zabłocki, Zabokrzecki, Zabokrzycki, Zadarnowski, Zalajewicz, Zawisza, Ziemecki, Żabokrzecki