Прадмова

З пачатку 1996 г. з удзелам супрацоўнікаў Нацыянальнага гістарычнага архіва Беларусі рыхтуюцца і выходзяць у сьвет тамы з серыі "Гербоўнік беларускай шляхты". Апроч таго, шырока вядомы публікацыі польскамоўных гербоўнікаў канца XIX - пачатку XX стагоддзяў асобных тэрытарыяльных адзінак ВКЛ. Яны складзены па падставе матэрыялаў выводавых спраў земскіх судоў практычна адразу пасьля першага падзелу Рэчы Паспалітай і акупацыі ўсходніх тэрыторый ВКЛ расейскай імпэрыяй. Перадусім, гэта "Herbarz szlachty prowincyi witebskiej" - "Herold Polski", Krakow - 1899 ("Гербоўнік шляхты правінцыі Віцебскай"), "Аршанскі гербоўнік" - "Гісторыка-юрыдычныя матэрыялы...", выпуск XXVIII, Віцебск - 1900. Да іх даданы і "Малы гербоўнік рагачоўскай шляхты" - складанка "Архіварыус" (№№6-8, 2008-2010).

Апроч гэтага да галерэі дададзены гербы на грунце інфармацыі, пададзенай у кнігах А. Залівака з серыі "Шляхта Вялікага княства Літоўскага" - "Шляхта Магілёўскай губэрні. Радаводы." і "Шляхта Віцебскай губэрні. Радаводы".

На грунце гэтых выданьняў я сыстэматызаваў дадзеныя і падаю Вашае ўвазе спарадкаваны сьпіс гербаў беларускае шляхты і іх карыстальнікаў.

Выявы гербаў былі рэканструяваны паводле малюнкаў, пададзеных у скарыстаных выданьнях, і адаптаваны ў адпаведнасьці з правіламі сучаснай геральдычнай навукі. Выявы асобных гербаў публікуюцца ў сеціве ўпершыню.

Агульныя правілы падаваньня інфармацыі

  • Гербы адсартаваны паводле альфабэту.
  • Зьверху выявы герба падаецца яго назва.
  • Зьнізу выявы герба, у дужках, падаецца ягоная альтэрнатыўная назва, якая сустракаецца ў тамах выданьня.
  • У выпадку наяўнасьці адрозьненьняў у выяве герба ад клясычнага варыянта, пасьля яго назвы, у дужках, указваецца пазнака (зьм.) - "зьменены".
  • Дзеля зручнасьці навігацыі пасьля паданьня прозьвішча карыстальніка герба дадаецца літара-лічбавы індэкс: літара (А, Б, В і г.д.) - паказальнік тома "Гербоўніка беларускай шляхты", абрэвіятура "Вг" - "Віцебскі гербоўнік", "Аг" - "Аршанскі гербоўнік", "Рг" - "Рагачоўскі гербоўнік", або "ЗМ" - "Магілёўская шляхта", "ЗВ[кніга 1 ці 2]" - "Віцебская шляхта"; лічба - парадкавы нумар артыкула, прысьвечанага пэўнаму роду, ці нумар прозьвішча па сьпісу.

Гербы вялікалітоўскае шляхты

пачатковыя літары